Historia

Nasza historia sięga połowy ostatniej dekady XX w. Fundacja Ochrony Warstwy Ozonowej PROZON powstała we wrześniu 1995 roku. Jej założycielami byli dwaj wówczas czołowi gracze na rynku dystrybucji czynników chłodniczych w Polsce: Liquid Carbonic Polska Sp. z o.o. (LCP) oraz Termo Products Ltd. W dniu 14 marca 1996 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawa dokonał wpisu Fundacji PROZON do Rejestru Fundacji. To właśnie tę datę uznajemy za nasze "narodziny".

W wyniku globalnych zmian własnościowych, spółka LCP została przejęta przez Praxair Polska Sp. z o.o. W 2002 r. biznes czynników chłodniczych firmy Praxair w Polsce został wchłonięty przez BOC Gazy Sp. z o.o., zaś w 2007 r. po sfinalizowaniu kolejnego procesu przejęcia w skali międzynarodowej, firma ta zmieniła nazwę na Air Products Sp. z o.o. Ponadto, w 1997 r. z połączenia spółki Termo Products i Robert Schiessl GmbH, powstała firma Termo Schiessl Sp. z o.o. Pod koniec 2003 r. do Fundacji przystąpił trzeci z kluczowych graczy na rynku czynników chłodniczych - Linde Gaz Polska Sp. z o.o. To pełen zestaw trzech firm obecnie wchodzących w skład Zgromadzenia Fundatorów.

Nasza misja

Utworzenie PROZON-u stanowiło ważny element realizacji międzynarodowych zobowiązań Polski związanych z ochroną środowiska. Zorganizowanie systemu odzysku i regeneracji freonów to jeden z priorytetów wdrażania Protokołu Montrealskiego podejmującego problem substancji zubożających warstwę ozonową. Dokument ten podpisano w 1987 roku, jako następstwo uchwalonej dwa lata wcześniej Konwencji Wiedeńskiej, której sygnatariusze zobowiązali się do podjęcia działań zmierzających do ratowania warstwy ozonowej. Polska ratyfikowała Protokół w 1990 roku, a do dziś uczyniło to w sumie ponad 180 krajów.

Misją Fundacji jest ochrona stratosferycznej warstwy ozonowej, osłaniającej Ziemię przed szkodliwym promieniowaniem słonecznym typu UV-B oraz przeciwdziałanie niekorzystnym zmianom klimatycznym. PROZON wspiera wszelkie działania prowadzące do ograniczenia zużycia i emisji do atmosfery substancji niszczących ozon (tzw. freonów - CFC i HCFC), rozważnego wykorzystania czynników z grupy HFC (tzw. f-gazów) oraz podejmuje inicjatywy służące kształtowaniu świadomości ekologicznej wśród użytkowników tych substancji. 

Źródła finansowania

Mając na uwadze ogromne koszty organizacji ogólnopolskiej sieci odzysku i regeneracji czynników chłodniczych (Sieci 3R), sięgające aż 2,5 mln USD, na początku realizacji przedsięwzięcia Fundatorzy stanęli przed koniecznością pozyskania dodatkowego źródła finansowania specjalistycznych urządzeń niezbędnych do funkcjonowania Sieci. Po kilku latach starań, otrzymaliśmy wsparcie finansowe z Globalnego Funduszu Ochrony Środowiska (GEF) poprzez Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju (Bank Światowy) oraz z Fundacji Ekofundusz (zamiana polskiego długu zagranicznego na projekty ekologiczne).

Środki te przeznaczono w głównej mierze na inwestycje – zakup wyposażenia Centrum Regeneracji Czynników Chłodniczych oraz specjalistycznego sprzętu do odzysku freonów dla Firm Serwisowych sektora chłodniczego i klimatyzacyjnego. Orientacyjny początkowy wkład w utworzenie Sieci 3R przedstawia się następująco (wg rozliczenia w PLN):

ü      Globalny Fundusz Ochrony Środowiska (Global Environment Facility Trust Fund): 64%,
ü      Fundacja Ekofundusz: 15%,
ü      Fundatorzy, wkład sektora, samofinansowanie i inne źródła: 21%.

Aktualnie Fundacja PROZON jest w pełni samofinansującą się pozarządową organizacją branżową.

 

Ciekawostka: Kilkadziesiąt lat temu freony typu CFC były podstawą techniki chłodniczej, która zrewolucjonizowała i znalazła zastosowanie w wielu branżach gospodarki. Należy tu wymienić
technologię chłodniczą żywności (m.in. dla przemysłu mięsnego, rybnego, owocowo-warzywnego,
przy produkcji napojów), w sektorze farmaceutycznym (aerozole), chemicznym (np. produkcja gazów technicznych – tlen, azot, wodór, produkcja gazów szlachetnych – hel, argon, neon), w przemyśle metalurgicznym, petrochemicznym (np. skraplanie, transport i przechowywanie gazu ziemnego),
w systemach klimatyzacyjnych w biurowcach, hotelach, szpitalach, basenach, samochodach, domowych
i przemysłowych urządzeniach chłodniczych (choćby lodówki i zamrażarki).

Fakt: Atmosfera jest gazowym płaszczem naszej planety rozpościerającym się na odległość około
100 km od powierzchni Ziemi. W atmosferze naukowcy wyróżniają trzy warstwy: troposferę - do 10 km wysokości, stratosferę - od 10 do 50 km oraz mezosferę - od 50 do 80 km (odległości orientacyjne).
Dla problematyki "ozonowej" istotne są przede wszystkim dwie pierwsze warstwy.