Informacje ogólne

Fundacja zorganizowała i administruje "ogólnopolską siecią odzysku i regeneracji czynników chłodniczych" (tzw. Sieć 3R). Aktualnie PROZON współpracuje z około tysiącem firm zajmujących się głównie montażem oraz serwisowaniem urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych.

Odzyskane czynniki chłodnicze są poddawane procesowi kompleksowego oczyszczenia w Centrum Regeneracji należącym do Fundacji. Następnie, po wykonaniu wszelkich specjalistycznych analiz (m.in. chromatografem gazowym), PROZON wydaje atest jakości i kieruje czynnik do ponownego użycia poprzez swych Fundatorów. Odzyskane czynniki, których PROZON nie regeneruje ze względów technologicznych lub ekonomicznych, są sukcesywnie gromadzone i przekazywane do utylizacji za granicą.

Przyjmowanie zużytych czynników

Fundacja przyjmuje do regeneracji/zagospodarowania wszelkie odzyskane syntetyczne czynniki chłodnicze (tj. z grupy CFC, HCFC i HFC). Jednorodne (niepomieszane) czynniki, w tym m.in. najbardziej popularne R22 i R134a, przyjmowane są bezpłatnie. Wszystkie regenerowane czynniki są ponownie wprowadzane na rynek, ale wyłącznie za pośrednictwem Fundatorów PROZON-u. Fundacja nie prowadzi tego typu działalności usługowo, na indywidualne zlecenie.

Odzyskane czynniki chłodnicze można przekazać do PROZON-u na dwa sposoby: przywożąc je bezpośrednio do naszej siedziby w Warszawie, lub za pośrednictwem blisko 80 Lokalnych Centrów Odzysku (LCO), zlokalizowanych w całej Polsce. LCO to współpracujące z PROZON-em placówki naszych Fundatorów.

W LCO klient otrzymuje dokument potwierdzający przyjęcie butli z odzyskanym czynnikiem z założenia przeznaczonym do regeneracji. Po zważeniu i zbadaniu zawartości dostarczonej do Fundacji butli, PROZON wystawia ostateczne pokwitowanie przyjęcia odzyskanego czynnika do regeneracji / zagospodarowania. Dokument ten jest niezbędny do rozliczenia się z "ochroną środowiska" oraz do prawidłowego prowadzenia ewidencji wymaganej obowiązującą legislacją. Warto przy okazji podkreślić, że emisja czynników CFC i HCFC, jak również HFC jest zakazana przepisami prawa. Wypuszczanie tych gazów do atmosfery może być potraktowane przez Inspekcję Ochrony Środowiska jako niedozwolone emitowanie odpadów niebezpiecznych, za co grożą surowe sankcje karne. Odzyskane czynniki chłodnicze nieprzeznaczone do regeneracji są bowiem traktowane jako odpady niebezpieczne (o kodzie 14 06 01*).

Stacje do odzysku

PROZON dysponuje ponad tysiącem profesjonalnych stacji do odzysku czynników chłodniczych. Ponad 90% tych urządzeń zostało przekazane w użytkowanie i z powodzeniem funkcjonuje w całej Polsce. Firmy, które w rocznych okresach rozliczeniowych przekazują Fundacji minimum 100 kg odzyskanych czynników chłodniczych – używają tych urządzeń nieodpłatnie.

Wynajem butli oraz zbiorników tonowych

Przy odzysku czynników chłodniczych, serwisantom niezbędne są butle. Jeśli firmy serwisowe nie posiadają własnych butli, Fundacja może je im udostępnić po wpłacie zwrotnej kaucji zabezpieczającej. PROZON posiada spory park butli z zaworami dwudrożnymi, bardzo przydatnymi przy stosowaniu szybkiej metody odzysku "push-pull". Pojemność butli to 22,5 litra oraz 27,2 litra. Można je zamówić i odebrać bezpośrednio w siedzibie Fundacji lub w każdym z około 80 Lokalnych Centrów Odzysku (LCO). Tu można również zdać butle napełnione odzyskanym czynnikiem chłodniczym, pobierając pustą butlę na wymianę, lub odbierając kaucję.

Przy serwisowaniu i/lub przezbrajaniu bardzo dużych instalacji, często niezbędne jest odzyskanie kilkuset kilogramów czynnika chłodniczego, a czasem nawet jeszcze większej ilości. Wówczas wygodniejszym rozwiązaniem może być wypożyczenie od Fundacji zbiorników tonowych, zamiast kilkudziesięciu pojedynczych butli. Na życzenie, PROZON zapewni pełną obsługę logistyczną takiego zlecenia.

Regeneracja czynników chłodniczych

Oficjalne otwarcie Centrum Regeneracji Czynników Chłodniczych Fundacji PROZON miało miejsce w 2000 roku. Nasze specjalistyczne urządzenia pozwalają oczyścić zużyte i odzyskane czynniki z grupy CFC, HCFC i HFC do parametrów nie gorszych niż czynniki oferowane przez renomowanych producentów tych substancji. Zespół filtrów i separatorów oraz zespół destylacyjny pozwalają w procesie technologicznym usunąć z regenerowanych czynników wszelkie zanieczyszczenia stałe, pozostałości wysokowrzące, olej, wodę oraz gazy nieskraplające się.

Warto podkreślić, że wspomniane grupy zanieczyszczeń zawsze (choć w różnym natężeniu) występują w czynnikach odzyskanych z pracujących urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych. Dlatego jedynie kompleksowa regeneracja czynników daje gwarancję, że ich ponowne użycie nie wpłynie negatywnie na wydajność i sprawność funkcjonowania urządzeń. Odzyskany czynnik poddany zaledwie prowizorycznemu recyklingowi najczęściej nie spełnia restrykcyjnych wymogów jakościowych określonych w normach i zaleceniach producentów urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych.

Kompleksowe analizy czynników

Po zregenerowaniu odzyskanych czynników chłodniczych, PROZON dokonuje ich pełnej analizy jakościowej, rozpoczynając od potwierdzenia jednorodności na chromatografie gazowym, poprzez badanie wilgotności, kwasowości i pozostałości stałych. Fundacja świadczy tego typu usługi również odpłatnie, dla firm serwisowych oraz dla użytkowników instalacji chłodniczych i klimatyzacyjnych.

Ta relatywnie niedroga usługa może przynieść użytkownikom końcowym spore korzyści organizacyjne i finansowe. Stosowanie  "brudnego" czynnika chłodniczego, niespełniającego wyśrubowanych parametrów technicznych, jest bowiem zabójcze dla urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych. To częsta przyczyna powstawania nieszczelności i emisji szkodliwych gazów do atmosfery. Dlatego okresowa wymiana zużytego czynnika na pełnowartościowy (tj. nowy lub poddany kompleksowej regeneracji) może uchronić inwestorów przed kosztami wynikającymi z potencjalnych awarii instalacji (naprawa, części zamienne, utracone korzyści spowodowane przestojem, straty materialne - popsute produkty). Co więcej, dobry (czytaj "czysty") czynnik jest jednym z nieodzownych gwarantów efektywnego funkcjonowania urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych pod względem wydajności energetycznej.

Przyjęcie odpadowych butli i olejów

PROZON dysponuje stosownymi zezwoleniami środowiskowymi, umożliwiającymi nam przyjmowanie do ekologicznego zagospodarowania odpadowych butli po czynnikach chłodniczych oraz przepracowanych olejów sprężarkowych. Działalność ta stanowi uzupełnienie naszej kompleksowej oferty. Zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, na odebrane odpady wystawiane są karty przekazania odpadów.

Kompleksowe mycie i suszenie butli i dużych zbiorników

Jakość czynnika ma bardzo duże znaczenie dla wydajnej i bezawaryjnej pracy urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych. Wykorzystywanie w serwisie brudnych, zawilgoconych i zaolejonych pojemników często powoduje problemy. Dlatego - w trosce o klientów i swoje dobre imię - firmy serwisowe powinny regularnie zlecać kompleksowe mycie i suszenie butli używanych do odzysku czynników, szczególnie jeśli zdarza im się ponownie wpuszczać uprzednio odzyskany gaz do tego samego urządzenia, po wykonanej naprawie.

Analogiczne problemy mogą mieć dystrybutorzy czynników. Co prawda, napełnianie zbiornika ciśnieniowego bez zgody jego właściciela jest prawnie zabronione i karalne. Mimo to, spotyka się przypadki nielegalnego wykorzystywania przez serwisantów do odzysku zanieczyszczonych gazów butli po czystych czynnikach. Podkreślamy: takie praktyki są niezgodne z obowiązującą legislacją. Takie butle należą do dystrybutorów, którzy nie upoważniają żadnych innych podmiotów do ich napełniania.

PROZON dba o dobry stan butli do odzysku, wykorzystywanych w naszej ogólnopolskiej Sieci 3R. Dlatego wszystkie nasze specjalistyczne butle są zawsze "bezpieczne". Gwarantujemy, że spełniają rygorystyczne wymogi czystości. Są bowiem poddawane bieżącej kontroli szczelności, okresowej legalizacji oraz kompleksowemu procesowi mycia i suszenia, z wykorzystaniem m.in. wysokociśnieniowej pary wodnej. Analogicznymi zabiegami "pielęgnacyjnymi" obejmujemy także wszystkie nasze zbiorniki tonowe używane do przechowywania odzyskanych i zregenerowanych czynników chłodniczych.

Realizujemy usługi mycia i suszenia wszelkiego rodzaju butli i zbiorników nie tylko na potrzeby własne i Fundatorów. Każde zlecenie uzgadniane jest indywidualnie i bezpośrednio z Biurem Fundacji.

Pogotowie freonowe - odzysk z dużych instalacji

Spodziewamy się, że najpóźniej już na jesieni 2008 r. może rozpocząć się "boom" zapotrzebowania na wymianę czynnika R22 na ekologiczne zamienniki z grupy HFC. Już dziś Fundacja dociera do finalnych użytkowników instalacji, uświadamiając im konieczność rychłego wycofania z użycia HCFC. Ta akcja uświadamiająca realizowana jest we współpracy z producentami i dystrybutorami czynników oraz z władzami odpowiedzialnymi za ochronę warstwy ozonowej.

Fundacja PROZON zapewnia usługi swego rodzaju „pogotowia freonowego”. Oferujemy pomoc i swój udział w wymianie R22 na ekologiczne czynniki HFC poprzez dokonanie odzysku czynnika własną ekipą. Ekipy Fundacji są w stanie dotrzeć do każdej dużej instalacji zawierającej HCFC. Nasi eksperci są w pełni wyposażeni w urządzenia do analizy i szybkiego odzysku czynników chłodniczych, no i oczywiście dysponują niezbędnymi kwalifikacjami i certyfikatami. Koszt takiej operacji nigdy nie jest wyższy niż ceny usług firm serwisowych.

Ta działalność nie stwarza konfliktu interesu z firmami serwisowymi, gdyż nasza rola ogranicza się jedynie do odzysku i odebrania czynnika. Dodatkowa inicjatywa Fundacji doskonale uzupełnia działania firm serwisowych, odciążając je od wykonywania żmudnej procedury opróżniania instalacji ze zużytych czynników. Proces ten jest bowiem relatywnie nieskomplikowany, lecz czasochłonny, a już dziś daje się odczuć niedobór wykwalifikowanych techników chłodnictwa. W rezultacie, firmy serwisowo-monterskie będą mogły skoncentrować się na bardziej specjalistycznych zadaniach związanych z przezbrojeniem instalacji na ekologiczne czynniki chłodnicze.

Informacja i konsultacje prawne

Ważnym zadaniem Fundacji jest monitorowanie oraz współtworzenie legislacji związanej z ochroną środowiska oraz dotyczącej wykorzystania czynników chłodniczych będących substancjami zubożającymi warstwę ozonową (CFC, HCFC) i tzw. fluorowanymi gazami cieplarnianymi (tj. m.in. czynnikami z grupy HFC).

Wszelkie projekty aktów prawnych dotyczących wspomnianych zagadnień są konsultowane z Fundacją.
W tym zakresie, PROZON współpracuje z Ministerstwem Środowiska, z Ministerstwem Gospodarki oraz z Sejmem RP, jak również z wiodącymi organizacjami branżowymi, w tym m.in. z Krajowym Forum Chłodnictwa. Fundacja cyklicznie przekazuje współpracującym z nami firmom informacje o aktualnych obowiązkach przedsiębiorstw branży chłodniczej i klimatyzacyjnej.

Analizatory czynników chłodniczych

Fundacja zakupiła 80 przenośnych analizatorów czynników chłodniczych. Połowę z nich przekazano kilkudziesięciu terenowym placówkom urzędów celnych, aby przeciwdziałać przemytowi freonów do Polski. Pozostałe analizatory wykorzystuje się w wybranych Lokalnych Centrach Odzysku współpracujących z PROZON-em w ramach Sieci 3R. Istnieje możliwość skorzystania z tego sprzętu także przez firmy serwisowe. Indywidualne przypadki powinny być uzgadniane bezpośrednio z LCO.

 

Ciekawostka: Pierwsze syntetyczne czynniki chłodnicze z grupy CFC (R11 i R12) zostały po raz pierwszy zastosowane już w 1930 r. R22 z grupy HCFC jest wykorzystywany już od 1936 r., natomiast bezpieczny dla stratosferycznej warstwy ozonowej R134a z grupy HFC zaledwie od 1990 r.

Fakt: Stosowanie czynników CFC jest w Polsce całkowicie zabronione od 2004 r. Także od tej daty nie wolno montować nowych instalacji chłodniczych i klimatyzacyjnych pracujących na HCFC, ani rozbudowywać istniejących urządzeń z wykorzystaniem tego czynnika. Już od stycznia 2010 r. zabronione będzie stosowanie do serwisowania nowych czynników HCFC (w tym R22). Jeszcze przez 5 kolejnych lat będzie jednak możliwość uzupełniania ubytków czynnikami HCFC, ale wyłącznie pochodzącymi z odzyski i poddanymi kompleksowej regeneracji. Dziś jednak trudno oszacować na jak długo starczy czynników z odzysku... Od 2015 r. stosowanie HCFC w serwisie będzie całkowicie zakazane.